الف ـ ضوابط ومقررات گذربندي

معابر با عملکرد شرياني درجه يک به عنوان محورهای برون‌شهری هستند که ارتباط بين معابر برون شهري را با درون شهر را تأمین می‌کنند. حداکثر شيب طولي اين معبر 5% و عرض آن 40 متر است. معابر با عملکرد شرياني درجه دو اصلي براي ارتباط ميان هسته­هاي اصلي شهر در نظر گرفته شده­اند و حداقل عرض آن­ها 32 متر است. معابر با عملکرد شرياني درجه 2 فرعي نيز براي ايجاد ارتباط ميان محلات درنظرگرفته شده­اند و حداقل عرض آن­ها 16 متر است. جدول 15 مشخصات مسير سواره و پياده را در معابر با عرض مختلف نشان مي­دهد.

 

جدول 15- مشخصات مسيرهاي سواره و پياده در معابر

عرض معبر

عرض مسير سواره

عرض مسير پياده

9-6 متر

(5.5-4.5) متر

75 سانتي­متر

12-9 متر

(5/8-6) متر

150 سانتي‌متر

15-12 متر

(10.75-7.5) متر

225 سانتي‌متر

18-15 متر

(13.5-11.5) متر

275 سانتي‌متر

 

تبصره 1: شيب مجاز خيابان دسترسي ماشين رو حداكثر برابر 12 درصد است

تبصره 2: محل احداث هر گونه پل بر روي جوی‌های كنار گذرها به منظور تامين دسترسي به واحدهاي مجاور گذرها باید با نظر و موافقت شهرداري باشد.

تبصره 3: احداث رمپ و پله در خارج از محدوده مالكيت و در محدوده پياده‌رو و معابر جهت دسترسي به قطعات مالكيت ممنوع است.

 تبصره 4: احداث و نصب درب ماشين‌رو در پخ‌هاي قطعات مالكيت و ساختمان‌ها ممنوع است و موارد موجود الزاماً باید در زمان نوسازي و بازسازي جابه‌جا شود.

تبصره 5: كاشت يك رديف درخت از انواع منطبق با اقليم منطقه و ترجيحاً خزان‌دار در گذرها با عرض 10 متر و بیش‌تر به منظور ايجاد سبزينگي و سايه در تابستان و ايجاد امنيت (جداسازي حرکت سواره از پياده) الزامي است.

تبصره 6: در طول پياده‌رو نبايد اختلاف سطح ناگهاني وجود داشته باشد عبور عابر پياده در پياده‌روهاي داراي اختلاف سطح ناشي از توپوگرافي زمين باید توسط شيب راه يا پله و شيب راه به صورت توامان تسهيل گردد.

تبصره 7: جداسازي مسير حركت عبور پياده از سطح سواره معبر الزامي است و مي‌توان جداسازي را با جدول‌گذاري و فضاي سبز انجام داد.

تبصره 8: مکان­يابي و نصب مبلمان شهري در پياده­روها بايد به گونه­اي باشد که موجب ايجاد اختلال در حرکت افراد پياده و به ويژه معلولان نشود.

تبصره 9: ايجاد خط‌کشی عابر پياده و سواره­رو در كليه تقاطع‌ها و حداكثر در هر 500 متر فاصله الزامي است.

ب ـ نحوه‌ تعريض گذرها

  • به هنگام صدور پروانه ساختماني و تفكيك اراضي، عرض معابر براساس طرح‌هاي تفصيلي و اجرايي مصوب ملاك عمل خواهد بود.
  • هرگاه در پلاك مورد تفكيك، معبر جديدي احداث گردد، عرض معبر ايجاد شده نبايد از 6 متر کم‌تر باشد.
  • در تعريض كوچه‌هاي پيشنهادي نقشه تفصيلي از مرز مشترك قطعات، در صورتي‌كه زمين‌هاي يك سمت كوچه‌ها تماماً باير بوده و يا بيش از 80 درصد ساخته نشده باشد، عرض پيشنهادي از همان سمت منظور گردد تا موجب تخريب ساختمان‌ها نشود.
  • ابعاد دوربرگردان‌هاي پيش‌بيني شده طرح تفصيلي جهت انتهاي كوچه‌هاي بن بست معادل يك و نيم برابر عرض پيشنهادي معبر است.

 

پ ـ عرض گذرها و معابر محلي

حداقل عرض گذرها و معابر محلي در شهر اسفدن به شرح جدول 16 تعيين مي‌گردد:‌


جدول 16- عرض گذرهاي دسترسي با توجه به طول گذر

نوع گذر

طول گذر (متر)

حداقل عرض (متر)

توضيحات

گذر بن باز

50 و کم‌تر

* 6

 

51-100

8

 

101-200

10

 

201 و بیش‌تر

12

 

گذر بن بست

25 متر اختصاصي با در مجزا

4

 

تا50 متر غيراختصاصي

* 6

 

51-100

8

 

101-150

10

پيش‌بيني دور برگردان الزامي است

* عرض‌هاي ياد شده صرفاً متعلق به بافت‌هاي موجود است و در خصوص اراضي در دست توسعه حداقل عرض معبر در هر طولي 8 متر تعيين مي‌گردد.

تبصره 1: احتساب طول گذرهاي بن بست به منظورتعيين عرض آن‌ها از ابتداي بن بست (اولين تقاطع با كوچه يا خيابان) با گذري که داراي عرض حداقل مشابه گذر بن‌بست باشد، انجام مي‌گيرد.

تبصره 2: عرض دوربرگردان معادل حداقل 5/1 برابر عرض معبر پيش‌بيني گردد و اندازه آن نبايد از 12*12 کم‌تر باشد.

تبصره 3: عرض گذرهاي بن‌بست كه دسترسي به چهار واحد مسكوني و کم‌تر را تأمين مي‌كنند نيز حداقل 4 متر تعيين مي‌شود.

تبصره 4: ارتباط گذر دسترسي بايد از خيابان با عرض کم‌تر صورت گيرد و انتهاي ديگر آن در محل تقاطع با خيابان اصلي به صورت بن‌بست درآيد.

ت ـ پخ

پخ عبارت است از خط موربي که سطح گوشه­اي از قطعه زمين را که در نبش دو معبر قرار دارد به منظور ايجاد ديد مناسب حذف نموده و آن را جزو فضاي شهري قرار مي­دهد. ميزان پخ بستگي به فاصله ديد ناظر دارد. فاصله ديد نيز در محل تقاطع بستگي به نوع کنترل تقاطع، جهت حرکت، عرض راه‌هاي متقاطع و زاويه تقاطع دارد. با توجه به تعريف فوق از پخ، براي ديد بهتر عابرين پياده و رانندگان ايجاد پخ در ساختمان‌هاي واقع در محل تقاطع دسترسي‌ها الزامي است.

تبصره 1: پخ دو كوچه كه هر دوي آن‌ها طبق ضوابط و مقررات شهرسازي ماشين رو نيست (عرض کم‌تر از 6 متر) به طول ثابت يك متر در طرفين تقاطع تعيين مي‌گردد، بديهي است حداقل طول پخ نبايد از يك متر کم‌تر باشد.

تبصره 2: پخ دوگذركه يكي از آن‌ها طبق ضوابط شهرسازي ماشين‌رو است (بیش‌تر از 6 متر) و ديگري كه ماشين رو نيست (کم‌تر از 6 متر) به طول ثابت5/1 متر تعيين مي‌گردد.

تبصره 3: طول پخ تقاطع دو گذر در صورت احراز شرايط زير بدون توجه به زاويه‌ تقاطع به صورت 1/0 مجموع عرض دو گذر تعيين مي‌گردد.

  • داخل محدوده‌ خدمات شهري باشد.
  • حداقل عرض يكي از دو گذر از 20 متر کم‌تر باشد
  • هيچ يك از گوشه‌هاي تقاطع براساس طرح تفصيلي و طرح اجرايي تعيين پخ نشده باشد (چه در پروانه در اجرا) بديهي است چنان‌چه شرايط فوق احراز نگردد بايد پخ جدول 15 و با توجه به ديگر ضوابط اين دستورالعمل تعيين گردد.
  • طول پخ در تقاطع دو گذر كه يكي از آن‌ها بلوار (داراي رفوژ) و ديگري با عرض کم‌تر از بيست متر باشد، نصف عرض بلوار ملاك عمل است.

تبصره 4: پخ تقاطع دو گذر كه هر دو ماشين‌رو و عرض آن‌ها کم‌تر و يا مساوي با 40 متراست، طبق جداول سه گانه‌ و با توجه به زاويه‌ تقاطع تعيين مي‌گردد.

تبصره 5: پخ خيابان به عرض 30 متر و بیش‌تر با شبكه‌هاي 45 متري توسط واحد فني شهرداري (ضمن رعايت حداقل طول پخ در جداول 48، 49 و 50) تهيه و براي تصويب به كميسيون ماده پنج ارسال شود.

تبصره 6: در تقاطع‌هاي گذرهاي کم‌تر از 30 متر طول پخ با توجه به عرض كندرو از روي موارد مندرج در ذيل جدول 17 همين دفترچه تعيين مي‌گردد.

تبصره7: پخ يك گذر با حرايم (خطوط انتقال نيرو و مسيل‌ها، لوله‌‌هاي گاز و نفت و...) مشروط بر آن که داخل آن خياباني در نظر گرفته نشده باشد (نسبت به طرح تفصيلي) براساس تقاطع خياباني مفروض به عرض 12 متر كه در داخل حريم در نظر گرفته مي‌شود با خيابان متقاطع با توجه به زاويه تقاطع از جداول 17،18 و 19و با توجه به تبصره3 همين دفترچه تعيين گردد، در غير اين صورت طبق بند تبصره 10 اين دفترچه عمل شود.

تبصره 8: در مورد تقاطع‌هاي بيش از 4 شاخه بايد طرح اجرايي توسط شهرداري تهيه و پس از تصويب در كميسيون ماده‌ 5 عمل گردد.

تبصره 9: در صورتي كه مساحت مثلث متساوي‌الساقين كه براساس پخ جداول پيوست تعيين شده است از فضاي ثبتي ميدان يا تقاطع کم‌تر باشد، حدود ثبتي به جاي پخ ملاك عمل قرار گيرد.

تبصره10: چنان‌چه تعيين پخ به هر شكل (به دليل تداخل پخ‌ها با اختلاف دو گذر يا موراد استثنايي ديگر) مقدور نباشد، موضوع توسط واحد فني شهرداري بررسي و طرح لازم براي آن تهيه گردد و جهت تصويب به كميسيون ماده‌ 5 ارسال شود.

تبصره11: در مورد پخ دور برگردان‌ها به علت آن که وجود دوربرگردان دليل عدم دسترسي سواره به خيابان اصلي مربوطه مي‌باشد، لذا گذرهاي مربوط به آن گذر عابر پياده تلقي و نيازي به احداث پخ ندارد.

تبصره12: در مواردي كه كوچه‌هايي توسط پله با معبر ديگري تقاطع‌ دارند، طول پخ يك پنجم عرض معبر کوچک‌تر و ملاك عمل خواهد بود.

تبصره13: پخ ملاك عمل تقاطع‌هايي كه داراي طرح اجرايي است:‌ پخ‌هاي واقعي در محل تقاطع‌ گذرها كه داراي طرح اجرايي بوده و طرح مذكور درشهرداري مورد تاييد قرار گرفته باشد ملاك عمل است.

تبصره14: جهت تعيين پخ معابر با عرض کم‌تر از 10 متر با گذرهاي بيش از 20 متر، گذر اصلي 12 متر در نظر گرفته مي‌شود.

تبصره 15: در صورتي كه اتصال معابر با گذرهاي بيش از 20 متر قطع شده باشد و در واقع اتصال سواره نداشته باشند، عرض پياده‌رو گذر اصلي ملاك عمل قرار مي‌گيرد.

تبصره16: در تقاطع 4 شاخه چنان‌چه بزرگ‌ترين پخ بر مبناي نقشه‌ ثبتي يا پروانه‌ صادره از يك دهم مجموع عرض دو گذر بزرگ‌تر باشد، طول پخ مزبور ملاك تعيين پخ گوشه‌هاي ديگر نيز قرار خواهد گرفت. بديهي است پروانه‌هايي كه قبل از ابلاغ اين مصوبه با توجه به ضوابط قبلي صادر گرديده و هم‌چنين طرح‌هاي مصوب اجرايي، از اين مصوبه مستثني است.

 


جدول 17- تعيين ميزان حداقل وتر مثلث ديد (پخ) براي زواياي تقاطع کم‌تر از 70 درجه

40 تا 45

35 تا 9/39

30 تا 9/34

25 تا 9/29

18 تا 9/24

12 تا 9/17

5 تا 9/11

LA

LB

5/5

5/5

5/5

5/5

5/5

5/4

4

9/11-5

10

10

9

5/8

8

6

5/4

9/17-12

17

16

14

12

11

8

5/5

9/24-18

21

19

17

13

12

5/8

5/5

9/29-25

25

22

19

17

14

9

5/5

9/34-30

29

25

22

19

16

10

5/5

9/39-35

32

29

25

21

17

10

5/5

45-40

جدول 18- تعيين ميزان حداقل وتر مثلث ديد (پخ) براي زواياي تقاطع بين 70 تا 110 درجه

40 تا 45

35 تا 9/39

30 تا 9/34

25 تا 9/29

18 تا 9/24

12 تا 9/17

5 تا 9/11

LA

LB

5

5

5

5

5

4

5/3

9/11-5

9

8

8

5/7

7

5

4

9/17-12

16

14

12

10

9

7

5

9/24-18

20

17

14

12

10

5/7

5

9/29-25

24

20

17

14

12

8

5

9/34-30

27

24

20

17

14

8

5

9/39-35

30

27

24

20

16

9

5

45-40

                             

 

جدول 19- تعيين ميزان حداقل وتر مثلث ديد (پخ) براي زواياي تقاطع بیش‌تر از 110 درجه

40 تا 45

35 تا 9/39

30 تا 9/34

25 تا 9/29

18 تا 9/24

12 تا 9/17

5 تا 9/11

LA

LB

5/4

5/4

5/4

5/4

5/4

5/3

3

9/11-5

8

7

7

6

5/5

4

5/3

9/17-12

14

12

10

5/8

7

5/5

5/4

9/24-18

16

14

12

10

5/8

6

5/4

9/29-25

17

19

14

12

10

7

5/4

9/34-30

22

19

16

14

12

8

5/4

9/39-35

25

22

18

16

14

8

5/4

45-40

توجه:

1- تقاطع خيابان‌ها بيش از 40 متر نياز به طراحي هندسي دارند.

2- در صورتي كه هر يك از خيابان‌ها داراي رفوژ مياني باشند، در تقاطع‌ با خيابان‌هاي کم‌تر از 30 متر، پخ تقاطع از جدول فوق شامل تقاطع نيمه‌ خيابان داراي رفوژ و خيابان مربوطه محاسبه مي‌گردد.

  • در صورتي كه خيابان اصلي (با عرض بيش از 30 متر) داراي مسير كندرو باشد پخ تقاطع بايد از مجموع عرض مسير كندرو + پياده‌رو با معبر کم‌تر از 30 متر در جدول مزبور استخراج شود.

 

ث ـ ضوابط مربوط به مسيرهاي عبور پياده

برخي از معابر شهر اسفدن به پياده­راه (مسير مخصوص عبور پياده) اختصاص يافته است که با مربع­هاي سبزرنگ مشخص شده­اند. تردد وسايل نقليه موتوري باستثناء‌ اتومبيل‌هاي امدادرساني در اين گونه معابر ممنوع است. حداقل عرض پيش‌بيني شده براي معابر مخصوص عابرپياده 6 متر است.

تبصره 1: حداقل عرض پياده­راه­ها (گذرهاي با محدوديت ترافيك سواره) باید به نحوي در نظر گرفته شود كه امكان دسترسي‌هاي اضطراري و ويژه وسائط نقليه امدادي به همراه امكان عبور پياده با حداقل عرض در همجواري وسيله نقليه امدادي ممكن باشد.

ضوابط مربوط به طراحي راه‌هاي پياده مطابق بخش10 آيين‌نامه‌ طراحي راه‌هاي شهري: مسيرهاي پياده، خواهد بود.

 تبصره 2: با توجه به بازشدن درب پارکینگ برخی از پلاک‌ها به مسیرهای اختصاصی پیاده ـ این مهم به صورت محدود می‌تواند به حرکت سواره با سرعت آرام کماکان مورد استفاده قرار گیرد ولی بصورت بن بست ـ به هنگام نوسازی این محورها باید مطلقا به صورت پیاده­راه تثبیت گردند و درب پارکینگ به مسیر مجاور منتقل گردد.

ج ـ ضوابط مربوط به دسترسي معلولين جسمي و حركتي

به منظور تسهيل تردد معلولان جسمي و حرکتي در شهر اسفدن رعايت ضوابط زير در طراحي شبکه ارتباطي الزامي است:

حداقل عرض مفيد پياده‌رو: 120 سانتي‌متر

رعايت حداقل 120 سانتي‌متر فاصله از ديوار براي هر نوع مانعي كه به هر علت نصب آن در پياده‌رو برنامه‌ريزي گردد، الزامي است.

حداكثر شيب عرضي 2 درصد و شيب طولي 8 درصد است.

حداكثر شيب قسمت اتصال بين دو پياده‌رو كه نسبت به هم اختلاف سطح دارند 3 درصد است.

ايجاد جدول يا اختلاف سطح بين پياده‌رو و سواره الزامي است.

پوشش كف پياده‌رو بايد از مصالح سخت و غيرلغزنده باشد.

هرگونه شيرفلكه و ساير اجزاي تاسيسات شهري در كف معابر بايد در محفظه مناسب قرار گيرد.

هم‌سطح بودن هرگونه درپوش با سطح پياده‌رو الزامي است.

استفاده از هرگونه شبكه در سطح پياده‌رو ممنوع است.

محل ارتباط پياده‌رو با سواره رو بايد داراي علايم حسي قابل تشخيص براي نابينايان باشد.

ايجاد خط كشي عابر پياده در محل تردد معلولان و در مكان‌هاي خاص آن‌ها الزامي است.

پيش‌بيني دستگاه توليد صداي خبركننده به هنگام عبور آزاد براي عابر پياده جهت استفاده نابينايان در تقاطع‌هاي پرتردد الزامي است.

كف‌سازي محل خط‌كشي عابر پياده بايد از جنس قابل تشخيص براي هدايت نابينايان باشد.

براي توقف وسيله نقليه به منظورپياده و سوار شدن معلولان از وسيله نقليه در خيابان‌هاي اصلي شهر و نيز مراكز حضور آنان، ايجاد خليج (پيش‌رفتگي سواره‌رو در پياده‌رو) به عمق حداقل 60/3 متر و به طول حداقل 12 متر با ارتباط مناسب با پياده‌رو الزامي است.

تبصره:‌ اختصاص حداقل دو جاي پارك اتومبيل 2 پاركينگ ويژه‌ معلولان با نصب علامت مخصوص در كنار خيابان‌هاي اصلي و در 500 متر فاصله توصيه مي‌گردد.

در توقف­گاه‌هاي عمومي اختصاص 3 درصد فضاي توقف­گاه به معلولان جسمي ـ حركتي الزامي است.

تبصره1: محل توقف اتومبيل معلولان جسمي ـ حركتي بايد در نزديك‌ترين فاصله به درهاي ورودي يا خروجي ساختمان باشد.

تبصره2: توقفگاه‌هاي اختصاصي معلولان بايد به وسيله علامت مخصوص مشخص شود.

تبصره3: در ايستگاه‌هاي قابل استفاده براي معلولان پيش‌بيني سرپناه، حفاظ و نيمكت با ارتفاع 45 سانتي‌متر از كف الزامي است.

در محوطه‌ پايانه‌هاي مسافربري برون شهري رعايت كليه شرايط لازم براي امكان تردد معلولان الزامي است.

براي هشدار به نابينايان از وجود موانع در پياده‌رو، تعبيه‌ علايم حسي در كف به شعاع 90 سانتي‌متر از مانع الزامي است.

 

مقررات شهرسازی و معماری برای معلولین جسمی- حرکتی(مصوبه شورای­عالی شهرسازی 22/9/78)

ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی حرکتی مورخ 22/9/1378

  • از این تاریخ در کلیه طرح­های آتی و در دست تهیه شهرسازی، شهرک­سازی و مجتمع­های مسکونی و ساختمانی سراسر کشور اعم از اینکه توسط دستگاه­های دولتی و وابسته به دولت و شهرداری و یا بخش خصوصی تهیه گردند، رعایت ضوابط موضوع بند یک مجموعه پیوست که شامل ضوابط برنامه­ریزی و طراحی برای تسهیل حرکت معلولین در سطح شهر می­باشد الزامی بوده و کلیه مراجع مسئول تهیه، بررسی و تصویب و اجرای طرح های توسعه شهری، شهرک سازی و مجتمع­های ساختمانی و مسکونی موظفند در مراحل مختلف تصویب و صدور پروانه و نظارت و ضوابط مذکور را رعایت نمایند.
  • به منظور رفع موانع شهری موجود، لازم است که اصلاحات موضوع بند دو ضوابط پیوست تا قبل از تهیه و یا تجدید در طرح­های توسعه شهری به منظور نزدیک­تر کردن شرایط موجود به شرایط مناسب، توسط مراجع مسئول عمران شهری با توجه به اولویت هر یک به اجرا درآید.
  • رعایت بند 4 ضوابط پیوست (در خصوص ساختمان­های عمومی) در طراحی کلیه ساختمان­های موضوع فصل مذکور برای تهیه کنندگان طرح­های فوق الذکر الزامی است و مراجع صدور پروانه و نظارت ساختمانی موظف به اجرای صحیح و دقیق آن هستند.

کلیه ساختمان­های عمومی موضوع این آیین­نامه بخصوص ادارات دولتی موجود باید تدریجاً با شرایط این آیین نامه تطبیق داده شوند. تشخیص میزان تطبیق این ضوابط و زمان لازم برای اعمال آن به عهده کمیسیونی مرکب از نمایندگان سازمان بهزیستی، بنیاد جانبازان، وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت کشور، سازمان برنامه و بودجه و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهد بود. وزارت مسکن و شهرسازی موظف است تضمین قانونی اعمال این ضوابط را زا مراجع ذی ربط کسب نماید.

  • اعمال ضوابط و مقررات بند سه ضوابط پیوست (در خصوص ضوابط توصیه ای مناسب سازی محیط شهزی) اختیاری بود ولی برحسب تشخیص کمیسیون موضوع بند 3 این مصوبه و با استفاده از تضمین­های قانونی که کسب خواهد شد، الزام آور خواهد گردید.
  • رعایت مفاد بند پنج ضوابط پیوست (در خصوص ساختمان­های مسکونی) در کلیه ساختمان­ها و یا مجموعه­های مسکونی موضوع آن بند الزامی است.
  • وزرات مسکن و شهرسازی موظف است حداکثر هر 5 سال یک بار با جلب نظر کمیسیون موضوع بند 3 این مصوبه، ضوابط و مقررات موضوع آن را مورد بازنگری و تطبیق با شرایط و امکانات جدید قرار داده و برای تصویب به شورای­عالی شهرسازی و معماری ایران پیشنهاد دهد.
  • در جهت تحقق کامل بخشنامه شماره 17081 مورخ 29/4/70 ریاست محترم جمهوری، در هر استان کمیته دائمی پیگیری اعمال ضوابط و مقررات پیوست با حضور نمایندگان دستگاه­های مندرج در بند3.

نقشه شهر

راه های ارتباطی

سامانه پیامک شهرداري :30007650002519

تلفن شهرداری :3-32583901-056

فکس :32583903-056

پست الکترونیک : info@esfeden.ir

آدرس : خراسان جنوبی - شهرستان قاینات-شهر اسفدن-خیابان شهید مطهری- مطهری13

بازدید امروز158
بازدید دیروز251
بازدید هفته860
بازدید ماه2676
کل بازدید166248